Kadının soyadı yok. Çünkü kadınların, bağlı olacakları nüfus kütüğünü seçebilme şansları yok.Yaşamını hanesinde sürdürdüğü erkeğe göre kütüğü ve soyadı belirleniyorsa, o halde kadının ne bir kütüğü ve ne de bir soyadı var demektir.Aman efendim şimdi herkes feminist olduğumuzu zannedecek.Ama hemen kimse karar vermesin.Feminist falan değiliz.Sadece medeni hal değiştirmek, yani evlenmek veya boşanmakla baba kütüğü ile koca kütüğü arasında gidip gelen kayıtların, kadınların hayatlarını nasıl kabusa döndürebileceğinden bahsedeceğiz.Olay nikah dairesine başvuruya gittiğinizde başlıyor.Memur, evlendikten sonra baba soyadınızı da kullanmak isteyip istemediğinizi soruyor.Eğer o anda benim yaptığım gibi biraz yumuşak davranıp, nişanlınızın, “hayatım işyerimde, eşi baba soyadını da kullanmaya devam eden arkadaşlara diğerleri kılıbık diyorlar” gibi bir duygu sömürüsüne yenilip de “yok ben evlendikten sonra sadece eşimin soyadını kullanacağım” şeklinde bir beyanda bulunduysanız ileriki zamanlarda başınıza geleceklere göğüs germeye hazırlanın demektir.Evlilikle birlikte artık eşinizin nüfus kütüğüne kaydolduğunuz için ilk önce daha evvelden hiçbir bağınız olmayan bir soybirliğinin henüz görmediğiniz bir memleketteki nüfus kütüğünün bilmem kaçıncı bireyi olarak gider yerleşirsiniz kayıtlara.Artık kimliğinizin arkasında o bilgiler yazmaktadır.Sırada sürücü belgesini, kredi kartlarını, meslek odanızın kimliğini ve daha birçok resmi, yarı resmi kimlik, kart veya işlemi değiştirmek gelmektedir.
Bunun dışında evlenmiş veya boşanmışsanız bu durumu gerekli yerlere evlilik cüzdanı veya kesinleşmiş boşanma ilamınızı ibraz etmek yoluyla beyan etmek zorunda kalacaksınız.Evlendiğinize veya boşandığınıza bile pişman olacaksınız benden söylemesi.Böyle bir çırpıda söylenebilen şeylerin aslında size kaç gidip gelmeye, kaç telefona veya kaç faksa patlayacağını ancak yaşadığınız anda anlayacaksınız.Bunun nedeni ise işte başta söylediğim gibi kadının bir kütüğü, dolayısıyla bir soyadının olmaması ; medeni hal değişikliklerinde kadının bir o kütüğe bir bu kütüğe gidip gelmesi ; bir kez yeni medeni haline uygun kimlik çıkaran kadının kimlik numarası denilen şeye rağmen, eski soyadının geçtiği hiçbir yerde artık tanınmaması veya işlem yapamaması.Oysa kadını direk erkeğe bağlı yapan ve en fazla baba soyadını koca soyadıyla birlikte kullanmaya devam edebilme şansı veren bu kütükler arası gidip gelme sistemi yerine bu herkesi kimlik numarasına bağlama sisteminin nimetlerinden faydalanma yoluna gidilse ve kadınlara babasının veya eşinin soyisimlerinden istediğini tek başına kullanma konusunda seçme şansı verilse, medeni hal değiştiren kadınların hayatları onları bekleyen kabustan kurtulmuş olacak.Böylelikle evlendikten sonraki ilk günlerinizin mutluluğu, bu soyadı değişikliğini yoluna sokabilmek için kurum ve kuruluşlarda saatlerce uğraşıp edineceğiniz stresler sonucu bundan eşinizi sorumlu görüp yaşayabileceğiniz tartışmalarla gölgelenmeyecek, veya boşandıktan sonraki günlerde evlilik bitirme travmasıyla birlikte yeni hayatınıza alışmaya çalışırken bir de bu işlerin peşinde koşmak zorunda kalmayacak, boşandığınız kişiyi bir de bu nedenle kötü anmayacaksınız.
Yoksa benden söylemesi : 30 senelik hayatımda ve yaklaşık 10 yıllık meslek yaşamımda, meslek camiamda kullandığım ve artık benle ve ilk ismimle bütünleşmiş olan soyadım, evlilikten sonra değiştirmek gafletine düştüğüm kimliğim nedeniyle bir anda ortadan kalkıverdi, aslında bekar iken de aynı olan kimlik numarama rağmen sistem sırf eşimin soyadını algıladığından tüm yargı sisteminin ve avukatların bağlı olduğu UYAP(ulusal yargı ağı projesinde) bir adres hatasını düzeltmeye çalışırken bir anda sistemden yok oluverdim ve yepyeni bir ben olarak doğdum.Anladım ki kadın ya kimliğini değiştirmemeye, ya evlenmemeye veya boşanmamaya zorlanıyor.Olur mu öyle şey demeyin.Kadın olup yaşayanlar bilir bunu.Erkekler de iş güç meslek, ehliyet, kredi kartı, meslek odası kimliği vs. sahibi ve medeni hal değiştiren birkaç kadına soruversinler, onlar da anlayacaklardır.Halbuki sürekli değişmeyen tek bir kimlik numaramız var ise bütün bu işkencelere maruz kalmamıza hiç gerek yok.Ufak tefek değişikliklerle sistem kimin kim olduğunu zaten algılar.İster baba ister koca soyadını kullanın, bunlar günümüzde hiç problem olmamalı.Yoksa ibraz etmemi istedikleri avukatlık kimliğim hala eski soyadıma göre olduğundan, durumdan bahsedip eşime ait yeni soyadımı söyleyip “soyadımda değişiklik var ama o kimlik henüz değişmedi, lütfen söylediğim gibi yazın” dediğim görevlilerden “avukat hanım isminizde de değişiklik var mı” şeklindeki anlamsız sorulara maruz kalmadığım gibi , evliliğimizin ilk zamanlarında mesleki kaygılarla kimlik ibrazı gerekmeyen yerlerde soyadını kullanmadığım eşim de, işyerinde bu nedenle yakıştırılan kılıbık erkek sıfatına göğüs germek zorunda kalmazdı….
